| Week 2 |
|
|
| |
|
|
| ajidamoo
|
na |
squirrel; pl ajidamoog
|
| animosh
|
na |
dog; pl animoshag; dim animoons; my dog (n)inday (the word animosh contains a pejorative suffix /-ish/ [the word parts are /animw/ + /ish/, with the /w+i/ coalescing to /o/] |
| ayaa |
vai |
be (in such place) |
| awesiinh |
na |
wild animal; plural awesiinyag (note that domestic animals are usually designated as awakaan na -ag) |
| aapiji |
pc |
really (to a great degree), very, quite |
| aawi |
vai |
be a certain thing or being |
| da- |
pv |
future tense |
| daa- |
pv |
could, should |
| ga- |
pv |
future tense |
| gaawiin |
pc |
no, not (negative) |
| gaazhagens |
na |
cat; pl gaazhagensag [note that this word contains a diminutive suffix, /-ens/] |
| gichi-, chi- |
pn, pv |
big, great, very |
| gii- |
pv |
past tense |
| giin |
prn |
you, your (sg.) |
| ikido |
vai |
say (such), speak so |
| makwa |
na |
bear; pl makwag ; dim makoons |
| miinawaa |
pc |
and, also, again |
| na, ina |
pc |
question particle (used with yes/no questions) |
| niin |
prn |
I, me, my |
| ozhibii'ige |
vai |
write |
| sa |
pc |
emphatic particle |
| wii- |
pv |
want to, will (future desiderative) |
| wiin |
prn |
he/him/his, she,her,hers |
| zhigaag |
na |
skunk; pl zhigaagwag ; dim zhigaagoons |
| zhiishiib |
na |
duck; pl zhiishiibag; dim zhiishiibens |
| Top |
|
|
| Week 3 |
|
|
| |
|
|
| adoopowin |
ni |
table; pl adoopowinan; loc adoopowining; dim adoopowinens |
| agindaasoowigamig |
ni |
library; pl agindaasoowigamigoon; loc agindaasoowigamigong |
| apabiwin |
ni |
chair; pl apabiwinan; loc apabiwining; dim apabiwinens |
| babagiwayaan, bagiwayaan |
ni |
shirt; pl babagiwayaanan; loc babagiwayaaning; dim babagiwayaanens |
| ganawaabam |
vta |
look at s.o., watch s.o. |
| ganawaabandan |
vti |
look at s.t., watch s.t. |
| giboodiyegwaazon |
na |
pants; pl giboodiyegwaazonag; loc giboodiyegwaazoning |
| gikendan |
vti |
know s.t. |
| gikenim |
vta |
know s.o. |
| gikinoo'amaadiiwigamig |
ni |
school, classroom; pl gikinoo'amaadiiwigamigoon; loc gikinoo'amaadiiwigamigong |
| gikinoo'amaagozi |
vai |
be taught, study, be a student |
| giinawaa |
pr |
you (pl) |
| giinawind |
pr |
we, us [including you] (inclusive) |
| jiimaan |
ni |
boat, canoe; pl jiimaanan; dim jiimaanens |
| makizin |
ni |
shoe; pl makizinan; loc makizining; dim makizinens |
| mii |
pc |
so then..., it's that..., it is thus that... |
| niinawind |
pr |
we, us [excluding you] (exclusive) |
| ozhibii'iganaak |
ni |
pen, pencil; pl ozhibii'iganaakoon; loc ozhibii'iganaakong; dim ozhibii'iganaakoons |
| wiinawaa |
pr |
they, them (anim.) |
| wiisiniiwigamig |
ni |
restaurant; pl wiisiniiwigamigoon; loc wiisininiiwigamigong; dim wiisiniiwigamigoons |
| zagime |
na |
mosquito; pl zagimeg |
| Top |
|
|
| Week 4 |
|
|
| |
|
|
| gikinoo'amaagan |
na |
student; pl gikinoo'amaaganag; dim gikinoo'amaagaans |
| (n)imbaabaa |
nad |
my father /-baabaay-/; pl (n)imbaabaayag |
| (n)indaanis, (n)indaan |
nad |
my daughter /-daanis-/; pl (n)indaanisag; dim (n)indaanisens |
| (n)indede |
nad |
my father /-dedey-/; pl (n)indedeyag |
| (n)indoodem |
na |
my clan, my totem /-doodem-/; pl (n)indoodemag |
| (n)ingitiziim |
nad |
my parent /-gitiziim-/; pl (n)ingitiziimag |
| (n)ingozis |
nad |
my son /-gozis-/; pl (n)ingozisag |
| (n)inzigos |
nad |
my cross-aunt (father's sister) /-zigos-/; pl (n)inzigosag |
| (n)inzhishenh |
nad |
my cross-uncle (mother's brother) /-zhisheny-/; pl (n)inzhishenyag |
| nimaamaa |
nad |
my mother /-maamaay-/; pl nimaamaayag |
| nimisenh |
nad |
my older sister, my older female parallel cousin /-misenh-/; pl nimisenyag |
| nimishoome |
nad |
my parallel uncle (father's brother) /-mishoomey-/; pl nimishoomeyag |
| nimishoomis |
nad |
my grandfather /-mishoomis-/; pl nimishoomisag |
| niniigi'igoog |
nad-p |
my parents /-niigi'igw-/ (only used in the plural) |
| ninoshenh |
nad |
my parallel aunt (mother's sister) /-nosheny-/; pl ninoshenyag |
| nisayenh |
nad |
my older brother, my older male parallel cousin /-sayeny-/; pl nisayenyag |
| nishiime |
nad |
my younger sibling, my younger parallel cousin /-shiimey-/; pl nishiimeyag |
| niiji- |
pn |
my fellow..., e.g., niiji-gikinoo'amaagan, 'my fellow student' |
| niinimoshenh |
nad |
my sweetheart, my cross-cousin of the opposite sex /-iinimosheny-/; pl niinimoshenyag |
| nookomis |
nad |
my grandmother /-ookomis-/; pl nookomisag |
| noos |
nad |
my father (formal, old fashioned) /-oos-/; pl noosag |
| o- |
pv |
go over (to another location) to... |
| niwiidigemaagan |
na(d) |
spouse /-wiidigemaagan-/; pl niwiidigemaaganag |
| Top |
|
|
| Week 5 |
|
|
| |
|
|
| ayaa |
vai |
be (in a certain place); also used in verbs expressing physical and mental states |
| bookogaadeshin |
vai |
fall and break one's leg |
| bookonike |
vai |
break one's arm, have a broken arm |
| dagoshin |
vai |
arrive |
| dewinike |
vai |
have an ache in one's arm |
| gaagiijinike |
vai |
have a sore arm |
| (n)inde' |
nid |
my heart /-de'-/; pl (n)inde'an; loc (n)inde'ing |
| (n)indoon |
nid |
my mouth /-doon-/; pl (n)indoonan; loc (n)indooning |
| (n)ingoodaas |
nid |
my dress /-goodaas-/; pl (n)ingoodaasan |
| (n)injaanzh |
nid |
my nose /-jaanzh-/; pl (n)injaanzhan; loc (n)injaanzhing |
| (n)inzid |
nid |
my foot /-zid-/; pl (n)inzidan; loc (n)inzidaang |
| minwendam |
vai |
be happy, be glad |
| naazhinikeni |
vai |
lower one's arm |
| nikaad |
nid |
my leg /-kaad-/; pl nikaadan; loc nikaading |
| ninik |
nid |
my arm /-nik-/; pl ninikan; loc ninikaang |
| nininj |
nid |
my hand /-ninjy-/; pl nininjiin; loc nininjiing; dim nininjiins |
| nishkiinzhig |
nid |
my eye; /-shkiinzhigw-/; pl nishkiinzhigoon; loc nishkiinzhingong |
| nishtigwaan |
nid |
my head /-shtigwaan-/; pl nishtigwaanan; loc nishtigwaaning |
| nitawag |
nid |
my ear /-tawag-/; pl nitawagan; loc nitawagaang |
| ombinikeni |
vai |
lift one's arm |
| zoonginike |
vai |
have a strong arm |
| Top |
|
|
| Week 6 |
|
|
| |
|
|
| a'aw |
pr-an |
that (person, thing (an.)) |
| ani- |
pv |
going away..., going along..., in progress, on the way, coming up to in time |
| ayaan |
vti |
have s.t. |
| ayaaw |
vta |
have s.o., have s.t. (an.) |
| bi- |
pv |
toward the speaker, this way, hither |
| daga |
pc |
please |
| gagwejim |
vta |
ask s.o. [something] |
| i'iw |
pr-in |
that (thing (in.)) |
| ingiw |
pr-an |
those (persons, things (an.)) |
| iniw |
pr-an |
that/those (an. obv.) |
| iniw |
pr-in |
those (things (in.)) |
| izhi |
vta |
say [something] to s.o. |
| miizh |
vta |
give s.o. (something) /miiN-/ |
| o'ow |
pr-in |
this (thing (in.)) |
| ongow |
pr-an |
these (persons, things (an.)) |
| onow |
pr-an |
this/these (an. obv.) |
| onow |
pr-in |
those (things (in.)) |
| wa'aw |
pr-an |
this (person, thing (an.)) |
| waabam |
vta |
see s.o., see s.t. (an.) |
| zaagi' |
vta |
love s.o. |
| Top |
|
|
| Week 7 |
|
|
| |
|
|
| awasonaago |
pc |
the day before yesterday |
| awas-waabang |
pc |
the day after tomorrow |
| bagamibiisaa |
vii |
rain arrives, the rain is arrriving |
| bijiinaago |
pc |
yesterday |
| dakaanimad |
vii |
be a cold wind, there is a cold wind |
| dakaayaa |
vii |
be cool weather, the weather is cold |
| dakibiisaa |
vii |
be a cold rain, there is a cold rain |
| gimiwan |
vii |
rain, precipitate, it's raining |
| gizhaate |
vii |
be hot weather, the weather is hot |
| gizhaatemagad |
vii |
be hot weather, the weather is hot |
| izhiwebad |
vii |
be such weather, how the weather is... |
| maji-giizhigad |
vii |
be bad weather, be a bad day, it's a bad day (usually weatherwise) |
| mamaangaashkaa |
vii |
be big waves, there are big waves (on the water) |
| mizhakwad |
vii |
be clear (weather), the weather is clear |
| mizhakwad |
vii |
be clear (sky), the sky is clear |
| ningwaanakwad |
vii |
be cloudy, it is cloudy |
| noodin |
vii |
be windy, it's windy |
| noongom |
pc |
now, today, nowadays |
| waabang |
vii |
tomorrow (the conjunct form of the verb waaban vii 'be dawn, be tomorrow') |
| zoogipon |
vii |
snow, it's snowing (note that goon na is the word for snow, the stuff) |
| Top |
|
|
| Week 8 |
|
|
| |
|
|
| bezhig |
nm |
one |
| dasinoon |
viip |
be so many, they (in.) are that many... |
| dashiwag |
vaip |
be so many, they (an.) are that many... |
| (n)ingodwaak |
nm |
one hundred |
| (n)ingodwaaswi |
nm |
six |
| (n)ingodwaasimidana |
nm |
sixty |
| (n)ishwaasimidana |
nm |
eighty |
| (n)ishwaaswi |
nm |
eight |
| midaaswi |
nm |
ten |
| midaaswi-shi-bezhig |
nm |
eleven |
| midaaswi-shi-niizh |
nm |
twelve |
| naanan |
nm |
five |
| naanimidana |
nm |
fifty |
| nisimidana |
nm |
thirty |
| niswi |
nm |
three |
| niimidana |
nm |
forty |
| niishtana |
nm |
twenty |
| niiwin |
nm |
four |
| niizh |
nm |
two |
| niizhwaak |
nm |
two hundred |
| niizhwaasimidana |
nm |
seventy |
| niizhwaaswi |
nm |
seven |
| zhangasimidana |
nm |
ninety |
| zhaangaswi |
nm |
nine |
| Top |
|
|
| Week 9 |
|
|
| |
|
|
| agoojin |
vai |
hang |
| awenen |
pr-an |
who (question word); pl awenenag |
| aabita-niibino-giizis |
na |
July (aabita- pn half, halfway; niibino- pn combining form of niibin vii 'be summer) |
| baapaashkizige-giizis |
na |
July (baapaashkizige vai 'continually fire off some explosive device,' reduplicated form of baashkizige vai 'shoot things off.' Note also baapaashkizige-giizhigad vii 'be the Fourth of July') |
| bezhigogonagizi |
vai |
be one day old |
| binaakwii-giizis |
na |
September (binaakwii vii 'fall' (as a leaf)) |
| dasogonagizi |
vai |
be so many days old |
| gashkadino-giizis |
na |
November (gashkadin vii 'be freeze-up, be the time that waterways and lakes freeze over as winter begins') |
| iskigamizige-giizis |
na |
April (iskigamizige, 'boil things down (esp. maple sap to make make maple sugar') |
| (n)ingodwaasogonagizi |
vai |
be six days old |
| (n)ishwaasogonagizi |
vai |
be eight days old |
| manidoo-giizis |
na |
January (manidoo na 'spirit, manitou') |
| manidoo-giizisoons |
na |
December (note, giizisoons is the diminutive of giizis, and this month was originally a leap-month in the old system) |
| manoominike-giizis |
na |
August (manoominike vai 'make (wild) rice' |
| midaasogonagizi |
vai |
be ten days old |
| midaasogonagizi ashi bezhig |
vai |
be eleven days old |
| namebini-giizis |
na |
February (namebin na 'sturgeon') |
| naanogonagizi |
vai |
be five days old |
| nisimidana dasogonagizi |
vai |
be thirty days old |
| nisogonagizi |
vai |
be three days old |
| niishtana dasogonagizi |
vai |
be twenty days old |
| niishtana dasogonagizi ashi bezhig |
vai |
be twenty-one days old |
| niiwigonagizi |
vai |
be four days old |
| niizhogonagizi |
vai |
be two days old |
| niizhwaasogonagizi |
vai |
be seven days old |
| ode'imini-giizis |
na |
June (ode'imin ni 'strawberry') |
| onaabani-giizis |
na |
March (onaabanad vii 'there is hard crust on the surface of the snow') |
| waabigwanii-giizis |
na |
May (waabigwan ni 'flower') |
| waatebagaa-giizis |
na |
October (waatebagaa vii 'the environmental condition in which the leaves are shining brightly [as when they turn color in autumn]' |
| zaagibagaa-giizis |
na |
May (zaagibagaa vii 'the environmental condition in which leaves are emerging, budding') |
| zhaangasogonagizi |
vai |
be nine days old |
| Top |
|
|
| Week 10 |
|
|
| |
|
|
| (midaaso-)ashi-bezhigo- |
pv |
eleven |
| aabita |
pc |
half (past the hour) |
| daso- |
pv |
so many |
| diba'iganed |
vii |
be an hour |
| diba'igaans |
ni |
minute |
| dibikad |
vii |
be night |
| dibikong |
pv |
last night |
| gabe-dibik |
pc |
all night (gabe- 'the entire...') |
| gabe-giizhig |
pc |
all day (gabe- 'the entire...) |
| gichi-gigizheb |
pc |
early in the morning (gichi- here used in the sense of 'extreme') |
| gigizheb |
pc |
in the morning |
| (n)ingo- |
pv |
one |
| (n)ingodwaaso- |
pv |
six |
| (n)ishwaaso- |
pv |
eight |
| ishkwaa- |
pv |
after |
| ishkwaa-naawakwe |
vii |
be afternoon (ishkwaa- pv 'after') |
| jibwaa- |
pv |
before (also sometimes written ji-bwaa-, ie, a sequence of two preverbs) |
| midaaso- |
pv |
ten |
| naano- |
pv |
five |
| naawakwe |
vii |
be noon |
| niso- |
pv |
three |
| niiwo- |
pv |
four |
| niizho- |
pv |
two |
| niizhwaaso- |
pv |
seven |
| zhaangaso- |
pv |
nine |
| zhebaa |
pc |
this morning (just past) |
| Top |
|
|
| Week 11 |
|
|
| |
|
|
| azhigan |
ni |
sock; pl azhiganan; loc azhiganing; dim azhigaans |
| aaniindi, aandi |
pc |
where (question word) |
| babiizikawaagan |
ni |
coat; pl babiizikawaaganan |
| biizikan |
vti |
put on, wear s.t. |
| biizikaw |
vta |
put on, wear s.t. (an.) |
| biizikonaye |
vai |
dress, get dressed (this word has component /-konay-/, an old component for clothing) |
| gakina, kina |
pc |
all, every |
| giizikan |
vti |
take off s.t. (clothing) |
| giizikaw |
vta |
take off s.t. (clothing) |
| makadewaa |
vii |
be black in color |
| makadewizi |
vai |
be black in color |
| miskozi |
vai |
be red in color |
| miskwaa |
vai |
be red in color |
| ozaawaa |
vii |
be yellow, be brown in color |
| ozaawizi |
vai |
be yellow, be brown in color |
| ozhaawashkozi |
vai |
be green, be blue in color |
| ozhaawashkwaa |
vii |
be green, be blue in color |
| waabishkaa |
vii |
be white in color |
| waabishkizi |
vai |
be white in color |
| wegonen, awegonen |
pr-in |
what (question word); pl wegonenan |
| Top |
|
|
| Week 12 |
|
|
| |
|
|
| amo |
vta |
eat s.t. (an.) /amw-/ |
| bizhiki-wiiyaas |
ni |
beef (bizhiki na 'cow'; wiiyaas ni 'meat') |
| biitewaaboo |
ni |
beer (biite vii 'foam (up)' |
| doodooshaaboo |
ni |
milk ((n)indoodooshim nad 'my breast') |
| gigizhebaa-wiisini |
vai |
eat breakfast (gigizhebaa- 'morning') |
| giikinaamozigan |
na |
bacon |
| jiibaakwaadan |
vti |
cook s.t. |
| jiibaakwaazh |
vta |
cook s.t. (an.) /jiibaakwaaN-/ |
| manoomin |
ni |
rice |
| menwaagamig |
ni-pt |
soft drink; pl menwaagamigin (participle form of vii verb minwaagamin, 'be a good liquid') |
| minikwe |
vai+o |
drink [s.t.] |
| minopidan |
vti |
like the taste of s.t. |
| minopogizi |
vai |
taste good |
| minopogwad |
vii |
taste good |
| minopozh |
vta |
like the taste of s.t. (an.) /minopw-/ |
| mishiimin |
na |
apple; pl mishiiminag; loc mishiimining; dim mishiiminens |
| mishiiminaaboo |
ni |
applejuice (note component mishiimin 'apple' here) |
| miijin |
vti |
eat s.t. |
| naawakwe-wiisini |
vai |
eat lunch (naawakwe vii 'be noon') |
| onagijiins |
ni |
sausage, hotdog; pl onagijiinsan (related to ninagizh nid 'my intestines') |
| onaagoshi-wiisini |
vai |
eat supper (onaagoshin vii 'be evening') |
| opin |
na |
potato; pl opiniig |
| waashkobaagamig |
ni-pt |
soft drink; pl waashkobaagamigin (participle form of vii verb wiishkobaagamin, 'be a sweet (tasting) liquid') |
| waawan |
ni |
egg; pl waawanoon; loc waawanong; dim waawanoons |
| zhingobaaboo |
ni |
beer |
| Top |
|
|